Pojęcia w nieruchomościach

Słowniczek
Nieruchomość, której stan prawny, techniczny lub faktyczny uniemożliwia lub znacznie utrudnia jej sprzedaż, użytkowanie, wynajem lub finansowanie. Obejmuje m.in.: nieruchomości zadłużone, z udziałami, nieuregulowane spadki, konflikty rodzinne, obecność lokatorów, błędy w księgach wieczystych, brak dostępu do drogi publicznej.
Podstawa prawna:
– art. 195–221 KC (współwłasność – w tym:
• art. 198 KC – rozporządzenie udziałem,
• art. 199 KC – czynności przekraczające zwykły zarząd),
– art. 922–1088 KC (spadkobranie, dział spadku, zapis windykacyjny),
– ustawa o ochronie praw lokatorów (Dz.U. 2023 poz. 826),
– ustawa o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. 2024 r.).
Nieruchomość wchodząca w skład masy spadkowej po zmarłym. Do czasu działu spadku stanowi współwłasność spadkobierców.
Podstawa prawna:
– art. 922–1088 KC,
– art. 669–688 KPC.
Nieruchomość obciążona zobowiązaniami finansowymi: hipotecznymi, czynszowymi, wobec urzędów lub wierzycieli. Może być przedmiotem egzekucji.
Podstawa prawna:
– art. 65–111 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (UKWH),
– art. 776–940 KPC (egzekucja),
– art. 107–119 Ordynacji podatkowej (Dz.U. 2023 poz. 2383) – odpowiedzialność za zaległości podatkowe,
– ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych – m.in. art. 4 ust. 1–5 (obowiązek uiszczania opłat).
Lokal lub budynek zamieszkany przez osoby trzecie – najemców, dzikich lokatorów lub byłych właścicieli. Może wiązać się z ochroną przed eksmisją i koniecznością prowadzenia postępowań sądowych.
Podstawa prawna:
– art. 222 §1 KC,
– art. 1046 KPC,
– ustawa o ochronie praw lokatorów (Dz.U. 2023 poz. 826).
Pozbawienie lub zakłócenie faktycznego władztwa nad nieruchomością, niezależnie od prawa własności.
Podstawa prawna:
– art. 342–344 KC,
– art. 478–479 KPC (roszczenia posesoryjne).
Notarialny dokument potwierdzający nabycie spadku, mający moc równą postanowieniu sądowemu. Możliwy do sporządzenia wyłącznie przy zgodności i obecności wszystkich spadkobierców.
Podstawa prawna:
– art. 95a–95n ustawy – Prawo o notariacie,
– art. 1025–1027 KC.
Zadatek – zabezpieczenie umowy; przepada w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron (lub podlega zwrotowi w podwójnej wysokości). Zaliczka – część ceny, zawsze zwrotna.
Podstawa prawna:
– art. 394 KC.
Część ułamkowa prawa własności nieruchomości należąca do współwłaściciela, bez wyłącznego prawa do określonej fizycznie części. Może być przedmiotem obrotu.
Podstawa prawna:
– art. 195–221 KC,
– art. 1136–1146 KPC (zniesienie współwłasności)..
Postępowanie cywilne zmierzające do zniesienia wspólnego prawa własności – przez fizyczny podział, przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli ze spłatą lub sprzedaż i podział środków.
Podstawa prawna:
– art. 210–212 KC,
– art. 617–625 KPC..
Sytuacja, gdy nie można ustalić tożsamości, miejsca zamieszkania lub danych kontaktowych współwłaściciela. Często wymaga ustanowienia kuratora lub zastosowania szczególnej procedury.
Podstawa prawna:
– art. 143–144 KPC (kurator dla nieznanego z miejsca pobytu),
– art. 510–518 KPC.
Postępowanie prowadzone przez komornika celem przymusowego wyegzekwowania świadczeń pieniężnych – w tym z nieruchomości.
Podstawa prawna:
– art. 799–930 KPC,
– ustawa o komornikach sądowych i egzekucji.
Czyn zabroniony polegający na bezprawnym wtargnięciu lub pozostawaniu w cudzym lokalu mieszkalnym mimo sprzeciwu osoby uprawnionej.
Podstawa prawna:
– art. 193 Kodeksu karnego (KK).
Procedura sądowa lub notarialna mająca na celu ustalenie kręgu spadkobierców i nabycia praw do majątku spadkowego.
Podstawa prawna:
– art. 1025–1027 KC,
– art. 669–688 KPC,
– art. 95a–95n ustawy – Prawo o notariacie.
Publiczny rejestr sądowy dokumentujący stan prawny nieruchomości. Ujawnia właściciela, służebności, hipoteki i ograniczenia.
Podstawa prawna:
– art. 1–36 UKWH,
– rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości ws. prowadzenia ksiąg wieczystych.
Suma powierzchni użytkowej wszystkich lokali mieszkalnych w danym budynku. Nie obejmuje części wspólnych. Kluczowa w analizie rentowności inwestycji.
Podstawa prawna:
– § 3–11 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. ws. warunków technicznych budynków (Dz.U. 2019 poz. 1065).

